Uit de klas: de telefoontas

In de categorie “Uit de klas”, deel ik onderwijservaringen waar andere onderwijsmensen misschien wat aan kunnen hebben. Vandaag een op verzoek: hoe bevalt mobielloos onderwijs mij?

De zoemer gaat. Een paar minuten later komen leerlingen binnen. Telefoon in hun hand, zachtjes pratend zoeken ze hun plek. Ze hangen over de tafels, hun ogen nog altijd gericht op het kleine scherm. Sommigen laten elkaar zien wat er op hun schermpje staat. “Goedemorgen meneer” zegt er één.  “Goedemorgen allemaal” zeg ik. “Telefoons weg, dan kunnen we beginnen”.

Ik was het zat om zes, zeven, acht keer per dag mijn les op zo’n manier op te starten. Ik was het zat om continu in de gaten houden of leerlingen die met een glimlach richting hun kruis keken daar geen clandistien apparaatje verstopt hielden.

Nu denk ik dat ik redelijk goed oplet op wat leerlingen allemaal doen. Ik hanteerde de regel: één waarschuwing, daarna innemen. “Innemen” betekent bij ons op school dat een leerling zijn of haar telefoon kan ophalen bij de administratie, na hun laatste lesuur. Overigens bestond bij ons de regel dat telefoon uit en/of in het kluisje moesten zijn. Enfin. Meerdere keren per les moest ik leerlingen verzoeken hun telefoon weg te doen. Meerdere keren per week kwam ik een telefoon bij de administratie brengen. Mijn record zit op 15 ingenomen telefoons tijdens één lesuur.

En ik begrijp het. Voor tieners, loswekend uit het ouderlijk nest, is niets zo belangrijk als feedback van leeftijdsgenoten. En wat is er dan fijner om te zien dat de ene vriend je foto leuk vindt en een andere vriendin je statusupdate grappig vindt? Er is nauwelijks een groter genot dan zien dat iemand jou belangrijk genoeg vindt om een berichtje te sturen. Want dat is het, genot. Het is precies wat in onze hersenen op zo’n moment gebeurt: dopamine komt vrij, een geluksneurotransmitter. We vinden het fijn en onze hersenen willen er meer van.

Ik verlies als docent altijd de strijd met zo’n apparaatje. Hoe boeiend mijn uiteenzetting over de fotosynthese ook is, een trillende broekzak die mogelijk dopamine oplevert is interessanter. Daarom besloot ik dat het tijd was om het anders aan te pakken. Van mijn schoolleiding mocht ik een telefoontas aanschaffen, en met mijn zesde klas sprak ik de regels af:

  • Aan het begin van de les de telefoon in de tas, op het einde er pas weer uit
  • Je pakt alleen je eigen telefoon uit de tas, tenzij iemand je het specifiek vraagt.

Over de plek in de klas hadden ze een duidelijke mening: “Doe maar uit het zicht meneer, dan denken we er minder snel aan”. Nu heb ik die luxe in mijn prachtige lokaal, dus hangt de telefoontas naast de deur, uit het zicht. In de onderbouw kwam er nog een regel bij trouwens, daar heeft iedere leerling een vast vakje, corresponderend met het nummer op de klassenlijst. De invoering van “de tas” ging als een lopend vuurtje de school rond. In klas 4 en 5 werd er in het begin wat gemopperd en ook in klas 6 was en is nog niet iedereen overtuigd. Inmiddels is het gebruik van de tas gewoon geworden. Op mijn school heeft ongeveer de helft van de docenten het idee omarmd.

2017-04-04 12.38.47.jpg

Nu een aantal maanden later bevalt het me nog steeds fantastisch. De klassen zijn levendiger, leerlingen reageren meer op elkaar, de les start sneller op en de leerlingen werken geconcentreerder. En lees wat deze twee vijfdeklassers er zelf over zeggen, in hun essay wat ze bij mijn collega van Nederlands schrijven:

“Moeten we de telefoon dan verbannen? Het is op zijn minst een poging waard, dus het wordt al uitgeprobeerd bij biologie. Als we binnenkomen, hangt er aan de muur een mooie telefoontas met dertig vakjes waar al onze mobieltjes in passen. Niemand raakt er dus door afgeleid en ik zie dat leerlingen enthousiaster worden. Bij biologie worden er steeds vaker vragen gesteld die met het onderwerp te maken en de interesse in het vak lijkt gestegen te zijn. We dwalen wel steeds vaker af van het onderwerp, maar dat maakt het vak soms wel een stuk interessanter en leerlingen worden gemotiveerder, dus lijkt het mij goed om in meer lokalen zo’n telefoontas te gebruiken.”

 

“In eerste instantie leken deze tassen me verschrikkelijk nutteloos, maar nu ze bij een aantal docenten toch gebruikt worden, moet ik toegeven dat ik wel enigszins van mening veranderd ben. Het blijkt een effectieve manier te zijn om leerlingen bij de les te houden en de docenten hoeven niet meer als een stel politieagenten door het lokaal te lopen om alle telefoons in te nemen. Ik denk dat het een goede manier om leerlingen te laten focussen tijdens de les en tegelijkertijd ook de kans te bieden om tussen de lessen door even snel hun telefoon te gebruiken.”

De telefoontas is een hulpmiddel om een hogere opbrengt te halen uit de lessen om leerlingen te leren concentreren. Net zoals we geen tv constant aan hebben staan in de klas moeten we ook het gebruik van mobieltjes reguleren. En natuurlijk, als het gebruik van een “device” wat toevoegt voor je les, gebruik ze. Ze zijn zó gepakt en na afloop weer opgeborgen. Dan kan iedereen zich weer concentreren op de les.

Aan het begin van mijn experiment schrokken leerlingen soms als ze een lege broekzak voelden. Vorige week maakte ik het omgekeerde mee: een leerling schrok toen “zijn” vakje leeg was. Wat bleek? Zijn telefoon zat nog in zijn broekzak, hij was hem helemaal vergeten.

 

 

Verder lezen?

De klas van Johannes Visser leefde een week zonder mobieltje op school.

Wat Johannes en zijn klas leerden van die week zonder mobieltjes

Youtube: Simon Sinek on Millennial and Internet Addiction

En hier bestelde ik mijn telefoontas.

 

Advertenties

Over Steven Geurts

Leraar en bioloog. Blogt over onderwijs, politiek en natuur op https://stevengeurts.wordpress.com/. Is in zijn vrije tijd met verrekijker op pad. Blogt over vogels kijken op https://stevenkijktvogels.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Uit de klas. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s