Bitterzoet: het lerarenregister is dood.

In november van 2016 nam de Kamer het definitieve besluit, en was de invoering van het lerarenregister een feit. Na twee jaar uitstel is nu inderdaad afstel gekomen. Het lerarenregister is no more. Het is een ex-register. Het register is pining for the fjords. Hoera. En toch smaakt dit besluit van minister Slob bitterzoet.

Van het ooit goedbedoelde vrijwillige kwaliteitsregister was weinig meer over nadat toenmalige staatssecretaris Dekker ermee in 2014 aan de haal is gegaan. Vier jaar lang heeft de Onderwijscoöperatie vervolgens met een miljoenensubsidie het register proberen op te bouwen. Tienduizenden docenten hebben zich ingeschreven. Duizenden scholen zijn hier mee bezig geweest en talloze ambassadeurs hebben zich blaren op tong gepraat op voorlichtingsbijeenkomsten. En dat allemaal voor niets. Eenieder die ook maar een beetje kaas heeft gegeten van professionaliteit ziet dat de fundering van het register vanaf het eerste moment al rot was. Urenregistraties, nascholingspunten en controlecommissies stonden centraal.

En nu trekt – godzijdank – Slob de stekker eruit. Eerder ontmantelde de Onderwijscoöperatie zichzelf al, en nu is van de drie politiek geïnitieerde bedreigingen voor het onderwijs alleen nog ‘Curriculum.nu’ over. Dat is een doorstart van de door alle partijen geblokkeerde curriculumherziening Onderwijs2032. Enfin, je moet als onderwijsblogger wat te wensen over houden.

Slob schrijft in zijn kamerbrief over het ontbreken van draagvlak en een gebrek aan representatieve lerarenorganisaties. Het zijn voor hem redenen om te stoppen met het register. Fantastisch. Maar wat het een hoop moeite en geld gescheeld als de politiek die geluiden drie jaar eerder serieus had genomen. De politiek kán zich niet verschuilen achter dat ze het niet geweten hebben. Er zijn nu miljoenen weggegooid door het op- en aftuigen van organisaties waar geen leerling beter onderwijs door heeft gehad. Zo zonde.

Alexander Rinnooy Kan mag nu de boer op. Inventariseren, kwartiermaken, verkennende gesprekken. Hem is gevraagd een advies op te stellen over de representatie van de beroepsgroep, met een vervolgvraag over hoe leraren geprofessionaliseerd kunnen worden. Bij deze alvast mijn advies:

  • Fuseer alle onderwijsvakbonden, de huidige versnippering is funest.
  • Beleg professionalisering waar het hoort: op scholen, en laat de onderwijsinspectie daarop toezien.

Ik hoop dat Rinnooy Kan ook iets zegt over hoe we het onderwijs weer aantrekkelijk kunnen maken. Want dat politieke gedoe over professionalisering is leuk, maar houdt wel een beetje op als er geen docent voor de klas staat.

Minister Slob verdient lof voor zijn besluit. Tegelijkertijd laat het zien hoe treurig het gesteld is (/was?) met de onderwijspolitiek. Vier jaar lang heeft Dekker er een potje van gemaakt. De meerderheid van de kamer hield hem de hand boven het hoofd. Om je kapot te schamen.

Advertenties

Over Steven Geurts

Leraar en bioloog. Blogt over onderwijs, politiek en natuur op https://stevengeurts.wordpress.com/. Is in zijn vrije tijd met verrekijker op pad. Blogt over vogels kijken op https://stevenkijktvogels.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Onderwijs, Politiek. Bookmark de permalink .

7 reacties op Bitterzoet: het lerarenregister is dood.

  1. ronaldewpcom zegt:

    Beste Steven,

    Heb je blogs rondom het register met veel interesse gelezen. Al kan ik de bittere smaak die je ook nog proeft voorstellen, wil ik je toch van harte feliciteren met jouw bijdrage hieraan!

    Ook je suggesties begrijp ik, al zou ik juist adviseren tegen een al te nauw schools perspectief, gezien het risico van zelfbevlekking. Wel logisch ook, omdat ik mezelf altijd meer met leren en leerlingen verbonden heb gevoeld dan met school en leraren .

    Er van uitgaand dat we toch raakvlakken heb, denk ik dat een al te schoolse blik de werkelijke kan op positieve vernieuwing smoort. Ik zou daarom juist willen adviseren (we mogen verwachten dat de minister je blog ook leest) om alert te zijn op de kwalijke neigingen van het onderwijsvernieuwingsestablishment, bestaande uit onderwijsvernieuwingsambtenaren en onderwijsvernieuwingsentrepeneurs. Die weten immers wel raad met de schaarse en zwaar bevochten onderwijsbudgetten.

    Ook lijkt me dat bestuurstechnisch veel (gratis) winst te behalen is als het gaat om professionalisering en lering.

    Nogmaals gefeliciteerd,
    Ronald

  2. Cvdpas zegt:

    Mooi stuk Steven. Helaas komt op mijn school het volgende bureaucratische monster om de hoek kijken: het CoDo-dossier. Je kunt allerlei competenties invoeren en die laten beoordelen door je ‘Leidinggevende’. Nou, we mailen wat af , maar het blijft een afvinkcultuur. Is de geest .uit de fles van Dekker nu de mijn school binnengekropen?

    • Dag Lia,
      Toevallig ben ik enigszins op de hoogte van de situatie op jouw school en ik denk dat je geen zorgen hoeft te maken. 😉

    • ronaldewpcom zegt:

      Hallo Lia(?),

      Ik ken je school niet maar wel het mechanisme en de denktrant waar dat vandaan komt (het “Human Resources Management”). Daarover schrijft Eelco Runia –de Groningse hoogleraar die aan dat controle-apparaat ten onder is gegaan en wegens zijn houtsnijdende kritiek achteraf gediskwalificeerd werd als ‘technische storing’: “Sociologen noemen het de wet van Campbell, een wet die, vrij vertaald, luidt: hoe waardelozer de criteria zijn waarmee men probeert waardevolle sociale processen in kaart te brengen, hoe meer die criteria dat wat ze geacht worden in kaart te brengen vertekenen en corrumperen.”

      Ik hoop echter dat Steven gelijk heeft en jouw school een dergelijk cynisch instrument heeft weten om te buigen naar een constructief middel. Dat zou in dat geval dan een wonder mogen heten en publicatie en studie rechtvaardigheden.

      Sterkte,
      Ronald


      Ad 1: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/02/01/technische-storing-a1590634

  3. Theo zegt:

    Beste Steven, het is me wat met het onderwijs, met het van-voor-door lerarenregister, met het curriculum, de werkdruk, de beloning en met de kwaliteit van het onderwijsbestel. Hoe het ook was en id, en hoezeer dat ook bepaald wat worden zal, het perspectief op een ‘lerend systeem’ en op betere, meer gepersonaliseerde leerwegen blijft toch, hopelijk?

    • ronaldewpcom zegt:

      Beste Theo,

      In mijn ervaring is dat lerend systeem niet op (moderne) onderwijsorganisaties van toepassing; die zouden al blij moeten zijn wanneer zij een (werkelijk-)professionele bureaucratie in stand zouden kunnen houden (of moeten we zeggen, tot stand zouden kunnen bengen?). Daar is niets mis mee. Net als de “directe instructie” geen achterhaald model is, maar wel verdacht gemaakt wordt (zie ook: https://youtu.be/P5T0XDPSKew?t=560). Het omgaan met verschillen zou juist de kern moeten zijn van de professionaliteit (en liefde) van de onderwijzer. En niet de hardnekkige neigingen van politiek en bestuur voor meer “gepersonaliseerde leerwegen”, die via (mijns inziens) kansloze-maar-dure ICT- en markachtige “innovaties” tot stand zouden moeten worden gebracht. Dat is overigens geen cynisme van mijn zijde, maar hoopvol realisme.

      Gegroet,
      Ronald

      • ronaldewpcom zegt:

        (Sorry Steven voor het vervuilen van je blog)

        Ik krijg bij het lezen van de overige commentaren het idee dat het organisatiemodel van de “professionele bureaucratie” verward wordt met onze uiterst negatieve associaties met het bijgevoeglijk naamwoord “bureaucratisch”. Dat organisatiemodel is beschreven door Mintzberg, een (gewezen?) autoriteit op het gebied van organisatieleer en aansturingsmechanismes. Zijn beroemde boek “Organisatiestructuren” is net zozeer de moeite waard om te lezen als dat van Ebbens & Ettekoven.

        Ook die Groningse hoogleraar Runia besteedt daar aandacht aan in zijn opsomming van constructieve ideeën (tip #2):
        “Regelgeving en bestuur volgens het Koetoezov-principe: ‘niets nuttigs verhinderen en niets schadelijks toestaan.’ In Tolstoj’s Oorlog en vrede is maarschalk Koetoezov vooral bezig de ambitieuze en/of geniale plannen van andere generaals te verhinderen – en juist dat minimalisme stelde hem, aldus Tolstoj, in staat in 1812 Napoleon te verslaan. Het Koetoezov-principe zou niet alleen korte metten gemaakt hebben met het megalomane nieuwbouwproject waarmee de Leidse ROC een paar jaar geleden het schip in ging, maar ook met het plan van mijn eigen universiteit om voet aan de grond te krijgen in China.”

        Hij haalt ook nog Max Weber aan in tip #8:
        “Iedereen die tot een bestuur toetreedt, krijgt een verplichte literatuurlijst over professionaliteit en professionele zelfsturing (die ik desgewenst graag samenstel) Er moet bestuurd gaan worden door mensen die weten wat professionalisatie is, die daar een visie op hebben en willen overgaan tot professionalisering 2.0. De huidige bestuurders hebben geen idee wat daarover sinds Max Weber is gezegd”

        Ronald

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s